Jak pomagać osobie uzależnionej, nie ratując jej przed konsekwencjami

Wsparcie zostawia odpowiedzialność tam, gdzie należy

Zawiezienie bliskiej osoby na umówioną konsultację może być wsparciem. Umawianie wizyt bez jej wiedzy, usprawiedliwianie nieobecności i wielokrotne wyciąganie z długów — zwykle jest przejmowaniem odpowiedzialności. Różnicę najlepiej ocenić pytaniem: czy moje działanie pomaga wykonać jej własny plan, czy zastępuje ją w ponoszeniu skutków decyzji?

Nie chodzi o obojętność. W sytuacji zagrożenia życia, ciężkiego zatrucia, utraty świadomości lub ryzyka samobójczego potrzebna jest natychmiastowa pomoc medyczna. W codziennych kryzysach warto jednak odróżnić ratowanie zdrowia od ratowania reputacji, komfortu i finansów.

Co podpowiada podejście CRAFT

CRAFT, czyli Community Reinforcement and Family Training, uczy bliskich zmiany własnych reakcji: wzmacniania zachowań trzeźwych i prozdrowotnych, wycofywania się z kontaktu w czasie używania, dbania o siebie oraz wybierania momentu na spokojną rozmowę o leczeniu.

To nie jest manipulacja ani metoda „zmuszania do terapii”. Jest to uporządkowany sposób zwiększania szansy, że pomoc zostanie przyjęta, przy jednoczesnym zmniejszaniu kosztów ponoszonych przez rodzinę.

• zauważaj i nazywaj konkretne zachowania sprzyjające zdrowieniu;
• proponuj pomoc w wykonaniu pierwszego kroku, nie przejmuj całego procesu;
• nie prowadź ważnych rozmów w czasie odurzenia lub głodu;
• odbudowuj własne źródła wsparcia i aktywności niezależne od bliskiej osoby.

Rozmowa, która zwiększa szansę na kontakt

Wybierz konkretny, niedawny przykład i mów o obserwacji: „W tym miesiącu trzeci raz nie poszedłeś do pracy po piciu”. Unikaj globalnych ocen: „zawsze wszystko niszczysz”. Następnie nazwij wpływ sytuacji i przedstaw jedną dostępną opcję pomocy.

Jeżeli druga osoba odmawia, zakończ rozmowę bez wykładu. Możesz powiedzieć: „Rozumiem, że dziś nie chcesz. Oferta konsultacji pozostaje aktualna. Ja od teraz nie będę dzwonić do pracy w Twoim imieniu”.

Twoje życie nie jest nagrodą za czyjąś abstynencję

Powrót do snu, ruchu, znajomych, pracy i leczenia własnych problemów nie jest porzuceniem bliskiej osoby. W badaniach i zaleceniach rodzinę traktuje się jako ważną część procesu zdrowienia, ale też jako osoby z własnymi potrzebami, które wymagają osobnej uwagi.

Ustal jeden stały punkt w tygodniu, którego nie odwołujesz z powodu przewidywalnych kryzysów drugiej osoby: konsultację, grupę, spacer albo spotkanie. To mały trening odzyskiwania wpływu na własny czas.